Từ điển gọi vốn · Khái niệm nền
Exit
Thời điểm nhà đầu tư thu hồi vốn, thường qua bán công ty hoặc niêm yết.
Nói ngắn gọn
Exit là thời điểm nhà đầu tư thu hồi vốn, thường qua việc công ty được bán lại hoặc niêm yết trên sàn chứng khoán.
Đây là cách duy nhất nhà đầu tư mạo hiểm thực sự có lãi, nên nó chi phối cách họ nhìn mọi khoản đầu tư.
Vì sao người sáng lập nên hiểu điều này
Quỹ có vòng đời, thường mười năm. Họ cần thu hồi vốn trong khoảng đó, nên mọi khoản đầu tư phải có đường đi tới exit.
Điều này giải thích vì sao họ hỏi về quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng nhiều tới vậy. Một doanh nghiệp ổn định sinh lời đều đặn không tạo ra exit, nên không phù hợp với mô hình của họ.
Biết điều đó sớm giúp bạn chọn đúng nguồn vốn, thay vì mất một năm gõ cửa những nơi không bao giờ phù hợp.
Các hình thức thường gặp
Bán lại cho một doanh nghiệp lớn hơn. Đây là hình thức phổ biến nhất, đặc biệt ở thị trường Việt Nam.
Bán lại cho một quỹ khác, thường ở giai đoạn muộn hơn.
Niêm yết trên sàn chứng khoán. Hiếm và đòi hỏi quy mô rất lớn.
Người sáng lập mua lại phần của nhà đầu tư. Ít gặp nhưng có, thường khi doanh nghiệp tạo ra đủ dòng tiền.
Điều cần nhớ ở giai đoạn sớm
Không nên nói quá nhiều về exit trong pitch deck vòng pre-seed. Nó còn quá xa và dễ nghe như đang bán một câu chuyện.
Nhưng nên biết điều khoản nào ảnh hưởng tới số tiền bạn nhận khi exit — đặc biệt là quyền ưu tiên thanh toán.
Và nên hiểu rằng một thương vụ bán ở mức vừa phải có thể không mang lại gì cho người sáng lập, nếu cấu trúc vốn đã tích tụ quá nhiều phần ưu tiên.
Công cụ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì thường có exit?
Thường bảy tới mười năm từ vòng đầu tiên, và nhiều trường hợp lâu hơn. Đây là chặng đường dài, nên việc chọn nhà đầu tư đi cùng quan trọng hơn nhiều người nghĩ.
Không muốn bán công ty thì sao?
Đó là lựa chọn hợp lý, nhưng nên nói rõ với nhà đầu tư trước khi nhận vốn. Kỳ vọng lệch nhau về điểm này là nguồn gốc của mâu thuẫn lớn về sau.
Người sáng lập có bán được cổ phần trước exit không?
Đôi khi có, ở các vòng sau khi nhà đầu tư mới đồng ý mua lại một phần. Nhưng thường bị hạn chế trong điều lệ và thoả thuận cổ đông.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn đầu tư hay tư vấn pháp lý.