Ưu đãi Trung tâm tài chính quốc tế: ai được hưởng và làm thành viên từng bước thế nào

Ưu đãi rất lớn, nhưng chỉ dành cho thành viên

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC) có khung pháp lý riêng: Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội (ngày 27/6/2025, hiệu lực từ 01/9/2025) và 8 nghị định số 323 đến 330/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025, điều chỉnh từ thành lập, thuế, lao động, đất đai, xuất nhập cảnh đến trọng tài, ngân hàng, ngoại hối và sàn giao dịch hàng hóa. Trung tâm chính thức ra mắt ngày 21/12/2025.

Điều nhiều người đọc lướt dễ bỏ qua: gần như mọi ưu đãi chỉ áp dụng cho thành viên của Trung tâm, không phải cho mọi doanh nghiệp đặt văn phòng ở TP.HCM hay Đà Nẵng. Muốn hưởng, doanh nghiệp phải trở thành thành viên, đặt trụ sở chính trong ranh giới Trung tâm và giữ các điều kiện đó suốt thời gian hoạt động. Bài này đi theo đúng thứ tự đó.

Một trung tâm, hai địa điểm

Theo Nghị định 323/2025/NĐ-CP, VIFC là một pháp nhân thống nhất, áp dụng cùng một bộ quy định tại hai nơi:

• TP. Hồ Chí Minh, khoảng 898 ha, gồm phường Sài Gòn, phường Bến Thành và Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Định hướng là hệ sinh thái tài chính đầy đủ: huy động vốn, đầu tư, thanh toán, phát hành và giao dịch sản phẩm tài chính, quản lý tài sản, fintech, tài chính xanh.
• Đà Nẵng, khoảng 300 ha, gồm một số khu đất tại phường An Hải, phường Hải Châu (có tòa nhà trong Công viên phần mềm số 2) và khoảng 282 ha đất lấn biển theo quy hoạch. Định hướng gắn với đổi mới sáng tạo, công nghệ số, tài chính bền vững và thử nghiệm có kiểm soát các mô hình mới như tài sản số, thanh toán số, sàn giao dịch chuyên biệt, tài chính chuỗi cung ứng.

Luật áp dụng, ngôn ngữ và giải quyết tranh chấp

Trong Trung tâm, Nghị quyết 222 và văn bản hướng dẫn được áp dụng trước, pháp luật chung chỉ áp dụng cho phần chưa quy định (khoản 1 Điều 6). Giao dịch có bên nước ngoài được chọn luật nước ngoài, trừ giao dịch về tài sản theo luật nơi có tài sản (khoản 2 Điều 6). Ngôn ngữ làm việc là tiếng Anh, hoặc tiếng Anh kèm bản dịch tiếng Việt (Điều 7). Tranh chấp có thể đưa ra trọng tài quốc tế, Trung tâm trọng tài quốc tế của VIFC hoặc tòa án; nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản, phán quyết trọng tài là chung thẩm và có thể từ bỏ quyền yêu cầu tòa hủy (Điều 30).

Ai được làm thành viên, và vào bằng cửa nào

Thành viên có thể là ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm và tái bảo hiểm, quỹ và công ty quản lý tài sản, đơn vị hạ tầng thị trường, doanh nghiệp fintech và tài sản số, đơn vị tư vấn và dịch vụ hỗ trợ, tổ chức phi tài chính và các đối tượng khác do Chính phủ quy định (khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 222). Nhà đầu tư phải thành lập pháp nhân là thành viên tại Trung tâm (khoản 3 Điều 10).

Mỗi thành viên có mã định danh riêng (khoản 7 Điều 10) và phải duy trì tiêu chuẩn thành viên trong suốt quá trình hoạt động (khoản 5 Điều 12). Tư cách thành viên có thể chấm dứt theo đề nghị của doanh nghiệp, khi không còn đáp ứng tiêu chuẩn, theo yêu cầu của cơ quan quản lý khi có vi phạm, hoặc khi bị thu hồi giấy phép ngành. Từ ngày chấm dứt, doanh nghiệp không còn hưởng ưu đãi nhưng vẫn phải hoàn thành nghĩa vụ phát sinh trước đó.

Được những ưu đãi gì, và ai được

Ngành, nghề ưu tiên theo phụ lục Nghị định 323/2025 (bản tóm tắt): phát triển hạ tầng Trung tâm; tài chính xanh, tài chính gắn với môi trường, xã hội và quản trị (ESG); thị trường hàng hóa, hàng hóa phái sinh và tài chính thương mại quốc tế; công nghệ tài chính và đổi mới sáng tạo, gồm doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; quỹ đầu tư và dịch vụ quản lý tài sản; dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp. Mỗi địa điểm có danh sách doanh nghiệp ưu tiên riêng. Hãy đối chiếu đúng hoạt động của mình với phụ lục trước khi tính toán theo mức 10%.

Tiêu chí miễn thuế TNCN trên tiền lương (điểm c khoản 2 Điều 7 Nghị định 324/2025) nhắc đến bằng đại học trở lên hoặc chứng chỉ hành nghề quốc tế được công nhận, kinh nghiệm làm việc, nghiên cứu, giảng dạy liên quan từ 5 năm, và kinh nghiệm quản lý tại trung tâm tài chính, định chế tài chính, quỹ hoặc tập đoàn đa quốc gia. Hãy xác nhận với luật sư cách áp dụng cho từng người trước khi cam kết lương sau thuế.

Startup được gì từ Trung tâm tài chính quốc tế

• Fintech và doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nằm trong danh mục ngành ưu tiên, nên dự án mới đủ điều kiện có thể hưởng thuế suất 10% trong 30 năm.
• Nghị định 324/2025 mở kênh gọi vốn cộng đồng trong Trung tâm. Chỉ công ty chứng khoán được cấp phép tại Trung tâm mới được vận hành nền tảng. Startup cần Giấy chứng nhận doanh nghiệp khởi nghiệp do Cơ quan điều hành cấp và được huy động tối đa 700.000 USD trong 12 tháng. Nhà đầu tư có thể là thành viên, cá nhân và tổ chức nước ngoài; cổ phần mua qua kênh này bị hạn chế chuyển nhượng 6 tháng và không được chuyển cho nhà đầu tư Việt Nam ngoài Trung tâm.
• Thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp tại thành viên được miễn thuế TNCN đến hết 2030. Với founder và nhà đầu tư thiên thần đang tính chuyện thoái vốn, đây là khác biệt đáng kể.
• Đà Nẵng được định hướng là nơi thử nghiệm có kiểm soát các mô hình tài chính mới, trong đó có tài sản số và thanh toán số.
• Dù gọi vốn qua Trung tâm hay qua quỹ, nhà đầu tư vẫn đọc cùng một bộ hồ sơ: pitch deck, mô hình tài chính, data room. Các công cụ trên fundraising.vn giúp bạn chuẩn bị những phần này trước khi nộp hồ sơ thành viên hoặc gặp nhà đầu tư.

Mười bước từ kiểm tra điều kiện đến hưởng ưu đãi

• Bước 1, kiểm tra hoạt động có hợp với Trung tâm không. Viết ra công ty sẽ thực sự làm gì, đối chiếu với nhóm thành viên tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 222 và danh mục ngành ưu tiên ở phụ lục Nghị định 323/2025. Kết quả quyết định hai việc: có được làm thành viên không, và dự án mới được 10% trong 30 năm hay 15% trong 15 năm. Sau đó chọn địa điểm: TP.HCM cho hệ sinh thái tài chính đầy đủ, Đà Nẵng cho mô hình gắn công nghệ số và thử nghiệm.
• Bước 2, chọn cửa vào. Phần lớn doanh nghiệp đi đường đăng ký. Doanh nghiệp Fortune Global 500 và 10 định chế tài chính lớn nhất trong nước có thể đi đường công nhận, nhanh hơn. Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, sàn giao dịch đi theo giấy phép ngành, có thể cần chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc Bộ Tài chính. Giai đoạn đầu, hệ thống trực tuyến áp dụng cho tổ chức ngoài lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
• Bước 3, chọn trụ sở chính trong ranh giới Trung tâm. Thành viên phải đặt và duy trì trụ sở chính tại Trung tâm. Lấy thư chào thuê cho một địa chỉ đã đối chiếu với ranh giới của địa điểm TP.HCM hoặc Đà Nẵng.
• Bước 4, chuẩn bị hồ sơ. Với đường đăng ký: văn bản đề nghị và văn bản giải trình theo mẫu của Cơ quan điều hành, chứng minh năng lực tài chính, uy tín và sự phù hợp với định hướng của Trung tâm (khoản 2 Điều 4 Nghị định 324/2025). Với đường công nhận: tài liệu chứng minh đáp ứng tiêu chí khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 222. Bộ biểu mẫu thống nhất có 20 mẫu dành cho doanh nghiệp. Nên chuẩn bị sẵn hồ sơ pháp lý của nhà đầu tư, báo cáo tài chính kiểm toán, kế hoạch kinh doanh nhiều năm, mô tả quản trị và tuân thủ, lý lịch người quản lý; có thể dùng tiếng Anh.
• Bước 5, nộp hồ sơ trên cổng VIFC. Hệ thống đăng ký thành viên ra mắt ngày 17/8/2026 trên vifc.gov.vn; vẫn có thể nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính. Giấy chứng nhận được cấp trong 7 ngày làm việc (đăng ký) hoặc 5 ngày làm việc (công nhận); nếu từ chối, cơ quan phải trả lời bằng văn bản nêu lý do. Lưu lại mã định danh thành viên.
• Bước 6, thành lập pháp nhân và làm các thủ tục còn lại. Nhà đầu tư phải thành lập pháp nhân là thành viên (khoản 3 Điều 10 Nghị quyết 222). Đến năm 2026, hướng dẫn công khai về quan hệ giữa thủ tục thành viên với thủ tục đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp thông thường vẫn chưa đầy đủ: hãy hỏi Cơ quan điều hành và luật sư xem có cần Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không, và làm theo thứ tự nào. Dự án trong Trung tâm cũng được chọn thủ tục đầu tư đặc biệt (lộ trình R4).
• Bước 7, mở tài khoản và đưa vốn vào. Mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng thành viên của Trung tâm để nhận vốn, vay nước ngoài và chuyển lợi nhuận; thiết lập chế độ báo cáo. Quyết định sớm có lập báo cáo theo IFRS hay không.
• Bước 8, đưa đội ngũ vào. Xin giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn giấy phép (tối đa 10 năm), thị thực hoặc thẻ tạm trú UĐ1, UĐ2 qua cơ quan của Trung tâm. Lập danh sách nhân sự có thể được miễn thuế TNCN kèm bằng chứng về bằng cấp, kinh nghiệm để thành viên đề xuất với Cơ quan điều hành.
• Bước 9, hưởng ưu đãi thuế. Hạch toán riêng thu nhập từ dự án được ưu đãi ngay từ đầu. Áp dụng thuế suất và miễn giảm TNDN khi kê khai, quyết toán; áp dụng miễn thuế TNCN trong bảng lương khi nhân sự đã được chấp thuận; thông báo danh mục hàng miễn thuế trước khi nhập máy móc, thiết bị.
• Bước 10, giữ tư cách thành viên. Giữ trụ sở chính trong Trung tâm, cập nhật thông tin thành viên trên cổng khi có thay đổi, duy trì tiêu chuẩn thành viên. Mất tư cách thành viên là mất ưu đãi từ ngày đó.

Những lỗi hay gặp

• Nghĩ rằng cứ có văn phòng ở trung tâm TP.HCM hoặc Đà Nẵng là được hưởng: chỉ địa chỉ nằm trong ranh giới Trung tâm mới tính, và chỉ cho thành viên.
• Tính toán theo mức 10% trong 30 năm mà chưa kiểm tra hoạt động có thuộc danh mục ưu tiên và dự án có được coi là dự án đầu tư mới hay không.
• Hứa với nhân sự mức lương miễn thuế trước khi họ được chấp thuận theo tiêu chí.
• Coi tư cách thành viên thay được giấy phép ngành: ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, sàn giao dịch vẫn cần giấy phép riêng.
• Không hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi, đến lúc quyết toán mới bị cắt bớt.

Những điểm còn đang hoàn thiện

Trung tâm còn mới và quy định vẫn đang được bổ sung trong năm 2026. Tháng 9/2026, doanh nghiệp kiến nghị không thẩm định lại những điều kiện đã được cơ quan quản lý khác đánh giá, và làm rõ cách dùng giấy phép, hạ tầng sẵn có khi tham gia Trung tâm. Quy chế thành viên, biểu mẫu và thủ tục trực tuyến do Cơ quan điều hành ban hành và có thể thay đổi; hãy kiểm tra trên cổng VIFC và hỏi luật sư trước khi nộp.

Bản tiếng Anh chi tiết hơn của hướng dẫn này, dành cho nhà đầu tư nước ngoài, cùng lộ trình thủ tục đầu tư đặc biệt (R4) và công cụ xác định lộ trình đầu tư, nằm trên investor.fundraising.vn. Đường dẫn ở mục Nguồn tham khảo cuối bài.

Bài viết tổng hợp từ văn bản pháp luật và nguồn công khai tại thời điểm 09/10/2026 và chỉ mang tính định hướng. Điều kiện hưởng ưu đãi phụ thuộc vào từng dự án; hãy xác nhận với luật sư và tư vấn thuế trước khi quyết định.