Vì sao startup thường chọn công ty cổ phần

Nói ngắn gọn

Công ty cổ phần là loại hình được chọn nhiều nhất cho startup định gọi vốn, vì ba lý do: phát hành cổ phần linh hoạt, lập được quỹ cổ phiếu thưởng cho nhân sự, và chuyển nhượng cổ phần đơn giản.

Ba lợi thế cụ thể

Phát hành cổ phần cho nhà đầu tư mới là cơ chế có sẵn trong loại hình này. Với công ty trách nhiệm hữu hạn, việc tương đương là kết nạp thành viên góp vốn — nặng thủ tục hơn và bị giới hạn số lượng.

Quỹ cổ phiếu thưởng cho nhân sự thực hiện được thông qua chương trình phát hành cổ phần cho người lao động. Đây là công cụ gần như bắt buộc khi cạnh tranh tuyển người mà chưa trả nổi lương thị trường.

Chuyển nhượng cổ phần giữa các bên đơn giản hơn, quan trọng khi có người rời đi hoặc khi nhà đầu tư muốn bán lại phần của mình.

Nhưng điều lệ mẫu thường không đủ

Điều lệ lấy từ dịch vụ thành lập nhanh thường là bản mẫu tối giản, đủ để đăng ký kinh doanh nhưng thiếu những điều khoản nhà đầu tư cần.

Những thứ hay thiếu: quyền ưu tiên mua khi có cổ đông bán ra, hạn chế chuyển nhượng cổ phần của người sáng lập, thẩm quyền cụ thể của hội đồng quản trị, và cơ chế xử lý khi cổ đông rời đi.

Rà lại điều lệ trước vòng gọi vốn đầu tiên thường chỉ mất một buổi làm việc với luật sư, rẻ hơn nhiều so với sửa giữa lúc đang đàm phán.

Sai lầm thường gặp

Nghĩ rằng chọn đúng loại hình là xong phần pháp lý. Loại hình chỉ là bước đầu; điều lệ, thoả thuận cổ đông và vesting mới là phần quyết định.

Không cập nhật sổ đăng ký cổ đông. Đây là tài liệu thẩm định luôn hỏi tới, và việc dựng lại từ trí nhớ sau vài năm rất khó.

Bỏ qua nghĩa vụ về thời hạn góp đủ vốn điều lệ đã đăng ký. Đây là thứ cơ quan quản lý có thể kiểm tra và cũng là thứ thẩm định sẽ soi.

Công cụ liên quan

Hồ sơ pháp lý khởi nghiệp