Từ điển gọi vốn · Cổ phần và pha loãng

Pha loãng toàn phần

Cách tính tỷ lệ sở hữu có tính cả cổ phần chưa phát hành như ESOP và SAFE chờ chuyển đổi.

Nói ngắn gọn

Pha loãng toàn phần là cách tính tỷ lệ sở hữu có tính cả những cổ phần chưa được phát hành nhưng chắc chắn sẽ xuất hiện: quỹ cổ phiếu thưởng chưa cấp hết, các khoản SAFE đang chờ chuyển đổi, quyền mua cổ phần đã cấp.

Đây là cách tính mà nhà đầu tư dùng, và thường cho ra con số thấp hơn cách tính đơn giản.

Vì sao hai cách tính cho ra hai con số

Công ty có 1.000.000 cổ phần đã phát hành, trong đó người sáng lập giữ 900.000. Tính theo cổ phần đã phát hành, họ giữ 90%.

Nhưng còn quỹ cổ phiếu thưởng 150.000 cổ phần chưa cấp, và một khoản SAFE sẽ thành khoảng 100.000 cổ phần.

Tính toàn phần: 900.000 chia cho 1.250.000, tức 72%.

Chênh lệch mười tám điểm phần trăm không phải lỗi tính toán — đó là hai câu hỏi khác nhau.

Nên dùng cách nào khi nào

Khi nói chuyện với nhà đầu tư, luôn dùng cách toàn phần. Họ sẽ tự tính lại theo cách đó, và nếu con số bạn đưa ra cao hơn thì bạn mất uy tín ngay.

Khi tính quyền biểu quyết, dùng cổ phần đã phát hành — vì cổ phần chưa phát hành không biểu quyết được.

Điều quan trọng là nói rõ mình đang dùng cách nào. Đưa ra con số mà không nói cơ sở là nguồn gốc của rất nhiều hiểu nhầm.

Sai lầm thường gặp

Nói tỷ lệ theo cách có lợi cho mình mà không ghi chú. Người nghe có kinh nghiệm sẽ hỏi ngay, và câu trả lời lúng túng khiến họ nghi ngờ mọi con số khác.

Quên các khoản SAFE khi tính. Đây là phần bị bỏ sót nhiều nhất, vì SAFE chưa xuất hiện trong sổ đăng ký cổ đông.

Tính quỹ cổ phiếu thưởng theo phần đã cấp thay vì toàn bộ quỹ. Phần để dành vẫn sẽ được cấp, nên phải tính vào.

Công cụ liên quan

Bảng cổ phần và pha loãng

Câu hỏi thường gặp

Trong term sheet thì tỷ lệ được tính theo cách nào?

Gần như luôn là toàn phần. Nếu văn bản không nói rõ, đây là điều cần hỏi trước khi ký.

Cách tính này có làm tỷ lệ của tôi trông tệ hơn không?

Có, nhưng nó phản ánh đúng thực tế sẽ xảy ra. Biết trước con số thật tốt hơn là bất ngờ khi thẩm định.

Cổ phần đã cấp cho nhân sự nhưng chưa vesting hết thì tính thế nào?

Trong cách tính toàn phần thì tính đủ, vì phần chưa vesting vẫn sẽ được nhận nếu người đó ở lại. Riêng khi tính quyền biểu quyết thì có thể khác, tuỳ điều lệ.

Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn đầu tư hay tư vấn pháp lý.