Vesting

Nói ngắn gọn

Vesting là cơ chế nhận cổ phần dần theo thời gian làm việc, thay vì nhận hết ngay từ ngày đầu. Người sáng lập được ghi nhận một tỷ lệ cổ phần, nhưng chỉ thực sự sở hữu dần theo từng tháng ở lại công ty.

Thông lệ là bốn năm, kèm một mốc chờ mười hai tháng ở đầu gọi là cliff.

Tính bằng số cụ thể

Bạn được chia 50% công ty, vesting bốn năm với cliff mười hai tháng. Trong mười một tháng đầu, bạn chưa thực sự sở hữu phần nào. Đủ mười hai tháng, bạn nhận trọn một phần tư số đó, tức 12,5% công ty. Từ đó mỗi tháng nhận thêm khoảng 1,04% cho tới khi đủ bốn năm.

Rời đi sau mười tám tháng, bạn giữ khoảng 18,75%. Phần còn lại quay về công ty và chia lại cho những người ở lại.

Vì sao nhà đầu tư luôn hỏi

Không có vesting, một người rời đi sau ba tháng vẫn giữ nguyên toàn bộ cổ phần đã chia. Công ty còn lại hai người làm việc nhưng phải chia lợi ích với một người không còn đóng góp — thứ trong ngành gọi là cổ phần chết.

Nhiều quỹ dừng thẩm định ngay khi phát hiện nhóm sáng lập chưa ký vesting. Không phải vì họ nghi ngờ ai, mà vì cấu trúc đó sẽ vỡ ở lần bất đồng đầu tiên, và họ đã thấy điều đó xảy ra nhiều lần.

Sai lầm thường gặp

Để tới lúc gọi vốn mới ký. Khi đó việc ký vesting trở thành cuộc đàm phán giữa những người vốn là bạn bè, dưới áp lực thời gian. Ký từ đầu, khi chưa ai có gì để mất, dễ hơn nhiều.

Nghĩ rằng vesting là dấu hiệu thiếu tin tưởng. Thực ra ngược lại — nó bảo vệ chính người ở lại. Người làm tới cùng là người được lợi nhất từ cơ chế này.

Đặt cliff quá ngắn. Dưới mười hai tháng thì không lọc được người bỏ cuộc sớm, mà đó chính là việc cliff sinh ra để làm.

Công cụ liên quan

Chia cổ phần đồng sáng lập và vesting