Cổ phần chết

Nói ngắn gọn

Cổ phần chết là cổ phần nằm trong tay người không còn đóng góp gì cho công ty. Thường là người sáng lập đã rời đi, hoặc người tham gia lúc đầu rồi không tiếp tục.

Đây là một trong những lý do khiến quỹ dừng thẩm định, và là vấn đề rất khó sửa sau khi đã xảy ra.

Vì sao nhà đầu tư ngại tới vậy

Người còn lại phải làm toàn bộ công việc nhưng chia lợi ích với người không làm gì. Động lực bị bào mòn dần, và nhà đầu tư đã thấy điều đó xảy ra đủ nhiều.

Cổ phần chết cũng chiếm chỗ. Phần đó lẽ ra dùng để thu hút người mới thay thế, nhưng nó đã bị khoá.

Và nó không tự biến mất. Nó theo công ty qua mọi vòng gọi vốn, mỗi vòng lại pha loãng nhưng không bao giờ về không.

Cách phòng, và cách chữa

Phòng bằng vesting. Đây là lý do tồn tại của vesting: người rời sớm chỉ giữ phần tương ứng thời gian đã đóng góp, phần còn lại quay về công ty.

Chữa thì khó hơn nhiều. Cách phổ biến là đàm phán mua lại — nhưng người nắm cổ phần không có nghĩa vụ bán, và họ biết công ty đang cần.

Cách thứ hai là phát hành thêm để pha loãng phần đó xuống. Việc này cần sự đồng thuận của cổ đông và có thể vướng điều lệ, nên phải hỏi luật sư.

Cả hai cách đều tốn kém hơn nhiều so với việc ký vesting từ đầu.

Dấu hiệu nhận biết sớm

Có người trong bảng cổ phần mà bạn phải giải thích dài dòng khi ai đó hỏi họ làm gì.

Có người giữ trên hai mươi phần trăm nhưng không làm toàn thời gian và không có lộ trình chuyển sang toàn thời gian.

Có người đã ngừng tham gia họp và ra quyết định từ nhiều tháng nhưng chưa ai nói tới chuyện cổ phần.

Công cụ liên quan

Chia cổ phần đồng sáng lập và vesting