Xem nhanh 38 giây
Đồng sáng lập nghỉ sau 6 tháng có giữ cổ phần không? Vesting là gì
Lịch vesting phổ biến 4 năm, cliff 12 tháng: nghỉ trước cliff thì không giữ gì, đủ 12 tháng nhận ngay 25%.
Thuật ngữ trong 60 giâyXem trên YouTube ↗
Trạm 3/5: Cổ phần, định giá, pháp lý
Chia cổ phần đồng sáng lập và vesting
Chia cổ phần giữa các nhà sáng lập thế nào cho hợp lý?
Công cụ này giúp gì?
Chia cổ phần giữa những người sáng lập là quyết định khó đảo ngược nhất trong năm đầu tiên. Công cụ này không nói cho bạn tỷ lệ đúng. Nó dựng một mốc tham chiếu minh bạch từ sáu yếu tố đóng góp, rồi soi bản chia mà nhóm bạn đã định để chỉ ra chỗ có rủi ro.
Dùng công cụ này khi nào
- Trước khi các nhà sáng lập ngồi lại chốt tỷ lệ: có một mốc tham chiếu minh bạch để cuộc nói chuyện có chỗ bắt đầu.
- Khi nhóm định chia đều mà mức đóng góp khác nhau rõ: so tỷ lệ định chia với mốc tham chiếu để thấy chỗ lệch.
- Khi có người làm bán thời gian hoặc sắp rời đi: kiểm tra vesting đã bảo vệ nhóm chưa.
Cách tính
Sáu yếu tố, trọng số: Mức độ toàn thời gian 40, Chuyên môn 20, Trách nhiệm 15, Rủi ro đánh đổi 10, Vốn đã bỏ vào 10, Ý tưởng ban đầu 5
Điểm từng yếu tố: toàn thời gian = 1, bán thời gian = số giờ mỗi tuần ÷ 40; kinh nghiệm = số năm ÷ 10 (tối đa 1); trách nhiệm = mức ÷ 5
Phần của mỗi người ở một yếu tố = Điểm của người đó ÷ Tổng điểm cả nhóm × Trọng số
Yếu tố không ai có (ví dụ không ai góp vốn) bị bỏ, trọng số chia lại cho các yếu tố còn lại
Vesting: chưa tới cliff nhận 0%; tới cliff nhận trọn phần đã tích luỹ; sau đó tích thêm theo tháng tới hết kỳ hạn
Chia cổ phần đồng sáng lập là một trong những quyết định khó sửa nhất, và chia đều theo thói quen là cách phổ biến nhất dẫn tới mâu thuẫn sau này. Công cụ chấm theo đóng góp từ hôm nay trở đi: mức độ toàn thời gian nặng nhất vì cam kết là thứ công ty cần nhất ở giai đoạn đầu, còn ý tưởng ban đầu nhẹ nhất vì ý tưởng chưa thực thi thì giá trị thấp. Con số ra là mốc để bàn, không phải đáp án; nhóm có thể có lý do chính đáng để chia khác. Điều quan trọng hơn tỷ lệ là vesting: nhận cổ phần dần theo thời gian, thường 4 năm với cliff 12 tháng, để người rời sớm không mang theo phần lớn công ty thành cổ phần chết. Ghi rõ trong thoả thuận đồng sáng lập cách xử lý khi có người rời đi theo good leaver và bad leaver.
Thuật ngữ trong công cụ
Pha loãng cổ phầndilution
Tỷ lệ sở hữu của bạn giảm xuống khi công ty phát hành thêm cổ phần cho người mới.
Vesting
Cơ chế nhận cổ phần dần theo thời gian làm việc thay vì nhận hết ngay.
Cliff
Khoảng thời gian đầu chưa nhận được cổ phần nào; đủ mốc mới nhận trọn phần đã tích luỹ.
Chia cổ phần đồng sáng lậpfounder equity split
Cách phân chia quyền sở hữu giữa những người cùng lập công ty.
Thoả thuận đồng sáng lậpfounders' agreement
Văn bản ghi rõ phân chia cổ phần, vai trò, cách ra quyết định và điều gì xảy ra khi có người rời đi.
Cổ phần chếtdead equity
Cổ phần nằm trong tay người không còn đóng góp cho công ty.
Xem thêm 3 thuật ngữ
Tăng tốc vestingacceleration
Điều khoản cho phần cổ phần chưa vesting được vesting sớm khi công ty được bán.
Good leaver và bad leaver
Cách phân loại người rời công ty để quyết định họ giữ bao nhiêu cổ phần và bán lại với giá nào.
Cổ phần đổi bằng công sứcsweat equity
Cổ phần trao cho người góp sức lao động thay vì góp tiền, phổ biến với founder và nhân sự đầu tiên.
TRẠM 3/5, VIỆC 2/4
Việc tiếp theo: ước khoảng định giá cho vòng này
Chuẩn bị: Đội ngũ, sản phẩm và bằng chứng nhu cầu hiện có. Nếu đã có doanh thu: doanh thu 12 tháng và bội số của vài công ty cùng ngành.
Hoặc: Xem cả Trạm 3 hoặc Bản nháp và checklist của tôi
Câu hỏi thường gặp
Chia đều 50/50 có sai không?
Không sai, nếu đóng góp thực sự tương đương và có thoả thuận vesting đi kèm. Vấn đề nằm ở chia đều mà không vesting: khi một người rời đi sau vài tháng, họ vẫn giữ nguyên phần của mình và công ty gần như không gọi được vốn nữa.
Vesting là gì và vì sao nhà đầu tư luôn hỏi?
Vesting nghĩa là cổ phần được nhận dần theo thời gian làm việc thay vì nhận hết ngay. Thông lệ là 4 năm với cliff 12 tháng: chưa đủ 12 tháng thì chưa nhận được gì, sau đó nhận dần từng tháng. Nhà đầu tư hỏi vì đó là thứ giữ nhóm sáng lập ở lại sau khi tiền đã vào.
Người nghĩ ra ý tưởng có nên được nhiều cổ phần hơn?
Thường là không nhiều như họ nghĩ. Mốc tham chiếu ở đây chỉ dành 5 trên 100 điểm cho ý tưởng, vì phần lớn giá trị được tạo ra trong lúc thực thi. Bạn có thể chỉnh lại trọng số nếu nhóm mình thấy khác.