Ưu tiên có tham gia chia tiếp

Nói ngắn gọn

Ưu tiên có tham gia chia tiếp (participating preferred) là khi bán công ty, nhà đầu tư lấy lại phần ưu tiên thanh toán trước, rồi vẫn được chia tiếp phần còn lại theo tỷ lệ sở hữu như cổ đông phổ thông. Giới đầu tư hay gọi là "double dip", ăn hai lần.

Thông lệ ở vòng đầu là không tham gia chia tiếp: nhà đầu tư chọn một trong hai, hoặc lấy lại vốn, hoặc chia theo tỷ lệ, bên nào nhiều hơn.

Ví dụ bằng số

Quỹ đầu tư 5 tỷ đồng ở định giá pre-money 20 tỷ, nắm 20%. Ba năm sau công ty được bán với giá 40 tỷ.

• Không tham gia chia tiếp: quỹ chọn giữa lấy lại 5 tỷ hoặc 20% của 40 tỷ là 8 tỷ. Quỹ chọn 8 tỷ, cổ đông còn lại nhận 32 tỷ.
• Có tham gia chia tiếp: quỹ lấy 5 tỷ trước, rồi thêm 20% của 35 tỷ còn lại là 7 tỷ, tổng 12 tỷ. Cổ đông còn lại chỉ nhận 28 tỷ.

Chênh lệch 4 tỷ rơi hết vào nhà sáng lập và nhân viên giữ cổ phần phổ thông. Bán giá càng vừa phải, phần chênh lệch càng lớn so với tổng tiền nhận được.

Phiên bản có trần

Một số term sheet thoả hiệp bằng cách đặt trần: nhà đầu tư được chia tiếp cho tới khi nhận đủ, ví dụ, 3 lần vốn. Bán giá đủ cao thì họ chuyển sang chia theo tỷ lệ nếu lợi hơn.

Sai lầm thường gặp

• Chỉ nhìn bội số ưu tiên (1 lần) mà bỏ qua chữ "participating" trong term sheet.
• Chỉ thử kịch bản bán giá rất cao, nơi điều khoản gần như không ảnh hưởng.

Thử với số của bạn

Công cụ Đọc term sheet bằng con số vẽ số tiền bạn nhận ở mọi mức bán công ty theo từng loại ưu tiên.