Từ điển gọi vốn · Định giá
Bội số doanh thu
Cách định giá lấy doanh thu nhân với một hệ số; không dùng được ở giai đoạn chưa có doanh thu.
Nói ngắn gọn
Bội số doanh thu là cách định giá lấy doanh thu năm nhân với một hệ số. Ví dụ doanh thu định kỳ hàng năm 10 tỷ, bội số 8 lần, định giá 80 tỷ.
Phương pháp này phổ biến từ vòng seed trở đi, nhưng không dùng được ở pre-seed.
Vì sao không dùng được ở giai đoạn sớm
Doanh thu bằng không thì nhân bao nhiêu cũng ra không.
Doanh thu quá nhỏ thì bội số trở nên vô nghĩa. Doanh thu 200 triệu một năm nhân 8 lần ra 1,6 tỷ — con số không phản ánh gì về tiềm năng.
Một số người xử lý bằng cách dùng doanh thu dự phóng năm sau. Nhưng đó là con số chưa xảy ra, và nhà đầu tư sẽ chiết khấu nó rất mạnh.
Bội số phụ thuộc vào cái gì
Tốc độ tăng trưởng, yếu tố quan trọng nhất. Doanh nghiệp tăng gấp ba mỗi năm có bội số cao hơn nhiều so với doanh nghiệp tăng ba mươi phần trăm.
Tỷ lệ giữ chân khách hàng. Doanh thu ổn định đáng giá hơn doanh thu phải liên tục mua lại.
Biên lợi nhuận gộp. Phần mềm có biên cao nên bội số cao; mô hình có biên thấp thì thấp hơn hẳn.
Và bối cảnh thị trường vốn. Cùng một doanh nghiệp có thể được định giá rất khác nhau ở hai thời điểm.
Sai lầm thường gặp
Lấy bội số của công ty niêm yết ở Mỹ áp cho startup Việt Nam. Hai bối cảnh khác nhau hoàn toàn về thanh khoản, quy mô và rủi ro.
Dùng doanh thu tổng thay vì doanh thu định kỳ. Doanh thu một lần từ dịch vụ triển khai không đáng bội số như doanh thu thuê bao.
Trình bày định giá bằng bội số khi doanh thu còn quá nhỏ. Nó khiến người đọc nghĩ bạn đang cố làm cho con số trông lớn hơn.
Công cụ liên quan
Câu hỏi thường gặp
Từ khi nào thì dùng được bội số?
Khi doanh thu định kỳ đủ lớn và ổn định để bội số có ý nghĩa, thường từ vòng seed trở đi. Trước đó, phương pháp chấm điểm phù hợp hơn.
Bội số bao nhiêu là hợp lý?
Thay đổi rất mạnh theo ngành, tốc độ tăng trưởng và thời điểm thị trường. Đây là con số nên tham chiếu từ các thương vụ gần nhất trong cùng ngành, không phải từ một mức chung.
Có nên dùng bội số lợi nhuận thay vì doanh thu không?
Với doanh nghiệp đã có lợi nhuận ổn định thì có, và đó là cách định giá doanh nghiệp truyền thống. Startup tăng trưởng thường chưa có lợi nhuận nên dùng doanh thu.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn đầu tư hay tư vấn pháp lý.