Định giá startup

Nói ngắn gọn

Định giá startup là việc ước lượng giá trị công ty để làm cơ sở tính tỷ lệ cổ phần bán ra. Nhưng ở vòng đầu, nó không phải một phép tính. Nó là kết quả đàm phán.

Thứ thực sự đẩy định giá lên là có nhiều nhà đầu tư quan tâm cùng lúc, không phải công thức nào cả.

Vì sao công thức không giải quyết được

Các phương pháp định giá doanh nghiệp thông thường đều dựa vào dòng tiền hoặc lợi nhuận. Startup pre-seed thường không có cả hai.

Bội số doanh thu cũng không dùng được khi doanh thu bằng không hoặc quá nhỏ, nhân một hệ số bất kỳ với số nhỏ vẫn ra số nhỏ.

Nên trên thực tế, định giá vòng đầu hình thành từ ba thứ: mặt bằng thị trường cho cùng giai đoạn, mức độ hoàn thiện của hồ sơ, và mức độ cạnh tranh giữa các nhà đầu tư.

Cách tiếp cận thực tế

Bắt đầu từ mặt bằng. Tìm các vòng đã công bố trong cùng ngành và cùng giai đoạn ở Việt Nam. Đừng lấy số liệu Mỹ, mặt bằng khác nhau rất xa.

Điều chỉnh theo hồ sơ. Đội ngũ mạnh hơn mặt bằng thì cao hơn; chưa có bằng chứng nhu cầu thì thấp hơn.

Đưa ra một khoảng, không phải một con số. Nói "chúng tôi nghĩ ở khoảng 16 tới 27 tỷ" cho thấy bạn hiểu đây là đàm phán, còn đưa một con số chính xác tới hàng trăm triệu thì ngược lại.

Sai lầm thường gặp

Định giá theo số tiền cần gọi. "Tôi cần 5 tỷ và không muốn bán quá 20%, vậy định giá là 25 tỷ", logic ngược, và nhà đầu tư nhận ra ngay.

Lấy định giá của một công ty nổi tiếng làm chuẩn. Họ ở giai đoạn khác, thị trường khác, và bạn không biết điều khoản đi kèm.

Coi định giá cao là thắng lợi. Định giá quá cao ở vòng đầu khiến vòng sau rất khó. Đây là cái bẫy ngược mà nhiều người mới không thấy.