Giá trị doanh nghiệp

Nói ngắn gọn

Giá trị doanh nghiệp (enterprise value, viết tắt EV) là giá trị của toàn bộ hoạt động kinh doanh, không phụ thuộc công ty đang giữ bao nhiêu tiền mặt hay đang vay bao nhiêu. Muốn ra giá trị phần vốn của cổ đông, tức con số dùng để đàm phán định giá, phải cộng tiền mặt và trừ nợ vay.

Lý do có hai con số: người mua công ty mua cả hoạt động kinh doanh lẫn khoản nợ đi kèm. Hai công ty kinh doanh giống hệt nhau, một bên còn 5 tỷ tiền mặt, một bên đang nợ 5 tỷ, thì giá trị doanh nghiệp bằng nhau nhưng cổ phần của bên thứ nhất đáng giá hơn 10 tỷ.

Cách đi từ giá trị doanh nghiệp tới giá trị cổ đông

Giá trị phần vốn cổ đông = Giá trị doanh nghiệp + Tiền mặt − Nợ vay.

Ví dụ: một startup phần mềm có doanh thu 12 tháng gần nhất 6 tỷ đồng. Nhóm doanh nghiệp so sánh có bội số doanh thu khoảng 3 lần, nên giá trị doanh nghiệp khoảng 18 tỷ. Công ty đang có 2 tỷ tiền mặt và khoản vay ngân hàng 1 tỷ. Giá trị phần vốn cổ đông là 18 + 2 − 1 = 19 tỷ. Đây mới là con số gần với định giá pre-money mà nhà đầu tư sẽ bàn.

Vì sao các bội số định giá đều tính trên giá trị doanh nghiệp

Bội số doanh thu và bội số EBITDA lấy từ nhóm so sánh đều là giá trị doanh nghiệp chia cho doanh thu hoặc EBITDA. Doanh thu và EBITDA được tạo ra từ hoạt động kinh doanh, trước khi trả lãi vay, nên phải so với giá trị của hoạt động kinh doanh, không so với giá cổ phần. Nhân bội số xong thì nhớ bước cộng tiền mặt, trừ nợ.

Sai lầm thường gặp

• Nhân bội số rồi coi luôn kết quả là định giá pre-money, bỏ qua tiền mặt và nợ. Công ty đang vay nhiều sẽ tự định giá cao hơn thực tế.
• Tính tiền vừa gọi được vào tiền mặt khi định giá vòng này. Tiền của vòng đang gọi chưa có, nó nằm ở phần post-money.
• Lấy bội số tính trên giá cổ phần (vốn hoá thị trường) của công ty niêm yết rồi áp lên giá trị doanh nghiệp, hoặc ngược lại.

Thử với số của bạn

Công cụ Định giá khi đã có doanh thu có sẵn ô tiền mặt và nợ vay, tự làm bước cộng trừ này và hiện rõ trong bảng chi tiết.