Từ điển gọi vốn / Tài chính và chỉ số
Mô hình tài chính
Bảng dự báo doanh thu, chi phí và dòng tiền theo từng tháng.
Nói ngắn gọn
Mô hình tài chính là bảng dự báo doanh thu, chi phí và dòng tiền theo từng tháng. Với startup giai đoạn đầu, khoảng thời gian hợp lý là mười tám tới hai mươi bốn tháng.
Không ai tin dự báo ba năm ở vòng pre-seed. Cái nhà đầu tư xem là bạn có hiểu cấu trúc chi phí của chính mình không.
Dựng từ dưới lên, không phải từ mục tiêu xuống
Cách sai phổ biến: đặt mục tiêu "năm thứ hai doanh thu 50 tỷ" rồi chia ngược ra từng tháng. Bảng đó luôn đẹp và không ai tin.
Cách đúng: nhập số khách mới mỗi tháng, đà tăng, tỷ lệ rời bỏ, giá bán. Doanh thu là kết quả.
Nếu kết quả nhỏ hơn mong đợi thì đó là thông tin, không phải lỗi cần sửa bằng cách nâng giả định lên.
Những gì bảng nên có
Số khách hàng đầu kỳ, khách mới, khách rời, khách cuối kỳ. Bốn dòng này cho người đọc kiểm chứng được doanh thu.
Chi phí nhân sự khai theo từng đợt tuyển có tháng bắt đầu riêng. Phần lớn tiền gọi được đi vào lương, và thời điểm tuyển quyết định dòng tiền.
Dòng tiền cuối kỳ, để thấy rõ tháng nào là tháng thấp nhất.
Vòng vốn dự kiến, đánh dấu tháng tiền về.
Sai lầm thường gặp
Chỉ có số tổng mà không có các dòng dẫn tới nó. Người đọc không nhân thử được thì họ không tin.
Bỏ tỷ lệ rời bỏ ra khỏi mô hình. Bảng không có dòng khách rời là dấu hiệu bảng chưa được soát.
Không cho lương người sáng lập vào. Sau khi nhận vốn thì đó là chi phí thật.
Giả định đà tăng trưởng cao duy trì suốt kỳ. Trên ba mươi phần trăm mỗi tháng liên tục là mức rất hiếm, và người đọc sẽ hỏi kênh nào tạo ra đà đó.
TIẾP TỤC CHUẨN BỊ
Áp dụng vào startup của bạn
Từ mức đốt tiền hiện tại ra số tiền cần gọi để đủ 18 tháng, kèm phân bổ theo hạng mục.
Hoặc: Quy mô thị trường hoặc Định giá khi đã có doanh thu
Câu hỏi thường gặp
Nên làm bằng Excel hay phần mềm chuyên dụng?
Excel là đủ và có lợi thế lớn: người nhận mở được ngay và bấm vào ô để xem công thức. Người Việt Nam đặc biệt thích kiểm chứng bằng cách đó.
Dự báo sai thì sao?
Gần như chắc chắn sẽ sai, và nhà đầu tư biết. Cái họ đánh giá là logic đằng sau, không phải độ chính xác của con số.
Có cần dự báo bảng cân đối kế toán không?
Ở vòng pre-seed thì thường không. Dòng tiền và lãi lỗ là đủ. Bảng cân đối trở nên quan trọng từ vòng sau.
Thuật ngữ liên quan
- Mức đốt tiềnSố tiền công ty chi ra mỗi tháng; đốt ròng là phần còn lại sau khi trừ doanh thu.
- CAC (chi phí có được khách hàng)Tổng chi bán hàng và marketing chia cho số khách hàng mới có được.
- LTV (giá trị vòng đời khách hàng)Tổng lãi gộp một khách hàng mang lại trong suốt thời gian họ còn dùng sản phẩm.
- Tỷ lệ LTV trên CACMỗi đồng bỏ ra để có khách mang về bao nhiêu đồng lãi gộp; chuẩn thị trường từ 3 lần.
- Tỷ lệ rời bỏPhần trăm khách hàng ngừng sử dụng sản phẩm trong một kỳ.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải tư vấn đầu tư hay tư vấn pháp lý.