Trạm 2/5: Doanh nghiệp bằng con số
Kiểm tra giả định kinh tế đơn vị
Giả định về giá, chi phí, giữ chân khách có hợp lý không?
Công cụ này giúp gì?
Ở giai đoạn đầu gần như chưa ai có đủ dữ liệu để đo giá trị vòng đời khách hàng. Công cụ này không giả vờ đo. Nó soát xem giả định của bạn có vô lý không, và từ chối đưa ra con số như một số đo được khi dữ liệu còn quá mỏng.
Dùng công cụ này khi nào
- Trước khi đưa LTV, CAC vào pitch deck: nhà đầu tư sẽ tự tính lại từ giá, biên lợi nhuận và tỷ lệ rời bỏ.
- Khi chưa có nhiều dữ liệu thật và muốn biết giả định nào của mình đang lạc quan quá mức.
- Khi cân nhắc tăng chi marketing: xem mỗi khách mới mất bao lâu mới hoàn lại tiền mua khách.
Cách tính
Lãi gộp mỗi khách mỗi tháng = Giá mỗi khách trả một tháng × Biên lợi nhuận gộp
Vòng đời khách (tháng) = 100 ÷ Tỷ lệ rời bỏ mỗi tháng (%), tối đa 36 tháng
LTV = Lãi gộp mỗi khách mỗi tháng × Vòng đời khách
CAC = Chi bán hàng và marketing mỗi tháng ÷ Số khách mới mỗi tháng
Hoàn vốn CAC (tháng) = CAC ÷ Lãi gộp mỗi khách mỗi tháng
LTV/CAC = LTV ÷ CAC (chuẩn thị trường: từ 3 lần)
Kinh tế đơn vị hỏi một câu: mỗi khách hàng mang lại nhiều hơn số tiền bỏ ra để có họ không. LTV tính trên lãi gộp chứ không trên doanh thu, vì phần giá vốn không phải tiền công ty giữ lại. Vòng đời khách suy ra từ tỷ lệ rời bỏ: rời 4% mỗi tháng thì trung bình một khách ở lại 25 tháng; công cụ chặn ở 36 tháng vì dự báo xa hơn ba năm ở giai đoạn này không kiểm chứng được. CAC lấy tổng chi bán hàng và marketing chia số khách mới. LTV/CAC từ 3 lần là mức thị trường coi là lành mạnh; hoàn vốn quá 18 tháng nghĩa là mỗi khách mới làm cạn tiền mặt trước khi sinh lời. Nếu tỷ lệ rời bỏ tính từ dưới 3 kỳ dữ liệu, kết quả chỉ là hệ quả của giả định, chưa phải số đo được: xem thêm cohort.
Thuật ngữ trong công cụ
CAC (chi phí có được khách hàng)customer acquisition cost
Tổng chi bán hàng và marketing chia cho số khách hàng mới có được.
LTV (giá trị vòng đời khách hàng)lifetime value
Tổng lãi gộp một khách hàng mang lại trong suốt thời gian họ còn dùng sản phẩm.
Tỷ lệ LTV trên CACLTV/CAC
Mỗi đồng bỏ ra để có khách mang về bao nhiêu đồng lãi gộp; chuẩn thị trường từ 3 lần.
Tỷ lệ rời bỏchurn rate
Phần trăm khách hàng ngừng sử dụng sản phẩm trong một kỳ.
MRR và ARR
Doanh thu định kỳ tính theo tháng và theo năm.
Kinh tế đơn vịunit economics
Bài toán lời lỗ trên một khách hàng, tách khỏi chi phí cố định của cả doanh nghiệp.
Xem thêm 8 thuật ngữ
Đòn bẩy mở rộngscalability
Khả năng tăng số khách và doanh thu nhanh hơn nhiều so với tăng chi phí, nhờ công nghệ hoặc quy trình; chữ Technology trong 5T nhà đầu tư dùng.
Thời gian hoàn vốn khách hàngCAC payback
Số tháng để lãi gộp từ một khách bù lại chi phí có được họ.
Biên lợi nhuận gộpgross margin
Phần trăm doanh thu còn lại sau khi trừ chi phí trực tiếp phục vụ khách hàng.
Cohort
Nhóm khách hàng bắt đầu cùng một kỳ, theo dõi riêng để đo tỷ lệ giữ chân.
Giữ chân doanh thu ròngNRR
Doanh thu từ khách hàng hiện có sau một kỳ, tính cả phần mua thêm, giảm gói và rời đi.
GMV và take rateGMV
Tổng giá trị giao dịch qua nền tảng, và phần trăm nền tảng giữ lại làm doanh thu.
Magic numbersales efficiency
Doanh thu định kỳ năm tăng thêm trên mỗi đồng chi bán hàng và marketing; trên 1 là hiệu quả.
ARPU và ACVARPU
Doanh thu bình quân trên mỗi khách hàng theo tháng, và giá trị hợp đồng bình quân tính theo năm.
TRẠM 2/5, VIỆC 2/3
Việc tiếp theo: dựng mô hình tài chính theo ngành của bạn
Chuẩn bị: Giả định đã soát ở việc 1.
Hoặc: Xem cả Trạm 2 hoặc Bản nháp và checklist của tôi
Câu hỏi thường gặp
Vì sao công cụ không hiện giá trị vòng đời khi tôi có ít dữ liệu?
Vì con số đó tính từ hai tháng dữ liệu trông y hệt con số tính từ hai năm. Nhà đầu tư sẽ hỏi cohort bao nhiêu tháng, và câu trả lời sai chỗ đó làm hỏng phần còn lại của buổi họp. Nói thẳng "chúng tôi giả định" thì an toàn hơn nhiều.
Tỷ lệ vòng đời trên chi phí bao nhiêu là tốt?
Chuẩn thị trường là từ 3 lần trở lên. Dưới 1 lần nghĩa là bán càng nhiều càng lỗ. Trên 10 lần với dữ liệu vài tháng thì thường là giả định tỷ lệ rời bỏ quá lạc quan.
Số tháng hoàn vốn quan trọng thế nào?
Rất quan trọng ở giai đoạn đầu vì runway ngắn. Trên 18 tháng nghĩa là mỗi khách mới làm cạn tiền mặt trước khi sinh lời. Đây là rủi ro dòng tiền thật, không phải chuyện lý thuyết.