Từ pre-Series A lên Series A ở Việt Nam: khoảng cách thật qua số liệu 2023 đến 2025

Vòng đầu là cửa vào, không phải đích

Nhiều founder dồn hết sức cho vòng đầu tiên, và khi tiền về thì nghĩ phần khó nhất đã qua. Số liệu cho thấy ngược lại: ở Việt Nam, số startup gọi được vòng pre-Series A mỗi năm luôn nhiều hơn hẳn số startup gọi được Series A. Khoảng 12 đến 24 tháng sau vòng đầu là lúc phần lớn startup bị loại.

Bài này ghép số liệu từ các báo cáo đầu tư đổi mới sáng tạo hằng năm của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Do Ventures, Cơ quan Vốn tư nhân Việt Nam (VPCA) và BCG, cùng một số báo cáo và phát biểu khác được báo chí đưa tin.

Ba năm qua bằng số

Số năm 2023 theo Vietnam Innovation & Tech Investment Report 2024 (NIC, Do Ventures). Số năm 2024 theo Vietnam Innovation & Private Capital Report 2025 (VPCA, NIC, BCG). Số năm 2025 theo bản 2026 của báo cáo này, do TechNode và Việt Nam News đưa tin; các ô ghi chưa công bố là phần mình chưa tìm thấy trong nguồn công khai.

Các báo cáo khác đếm theo phạm vi khác nên ra số khác. Ví dụ báo cáo của VinVentures chỉ ghi nhận khoảng 41 thương vụ, 215 triệu USD trong năm 2025. Khi trích số liệu thị trường trong pitch deck, ghi rõ nguồn và năm.

Bốn điều đọc được từ bảng

• Phễu hẹp: năm 2023 có khoảng 6 thương vụ pre-Series A cho mỗi thương vụ Series A; năm 2025 khoảng 3. Phễu có rộng hơn, nhưng vẫn là phần lớn startup vòng đầu không đi tiếp trong cùng năm.
• Bước nhảy lớn về tiền: năm 2023, trung vị Series A gấp khoảng 12 lần trung vị pre-Series A; năm 2024 khoảng 7 lần. Startup cần cột mốc đủ thuyết phục cho một vòng lớn hơn nhiều lần vòng trước. Vì sao quỹ cần bước nhảy lớn như vậy: xem Toán học của quỹ VC.
• Quỹ ưu tiên công ty đã có trong danh mục: theo VinVentures và Chứng khoán Thiên Việt (TVS), khoảng 60% vốn năm 2025 được dùng cho vòng tiếp nối và vòng cầu nối của các startup đã đầu tư. Startup mới phải cạnh tranh với phần tiền nhỏ hơn.
• Vòng cỡ vừa tăng lên: theo TVS, tỷ lệ thương vụ từ 1 đến 5 triệu USD tăng từ khoảng 21% năm 2023 lên khoảng 41% năm 2025. Nhiều vòng Series A ở Việt Nam hiện nhỏ hơn hình dung của founder đọc tin tức quốc tế.

Nhà đầu tư Series A cần thấy gì

Không có ngưỡng chung được công bố cho thị trường Việt Nam, và mỗi quỹ có khẩu vị riêng. Nhưng câu hỏi chuyển hẳn: ở vòng đầu, nhà đầu tư hỏi đội ngũ có làm được không; ở Series A, họ hỏi mô hình đã chạy chưa và đổ thêm tiền vào có tăng trưởng tương ứng không.

Theo báo cáo của VinVentures, khoảng 70% số startup gọi được vốn năm 2025 đã có doanh thu. Với startup hướng tới Series A, ba nhóm bằng chứng thường được hỏi là doanh thu định kỳ tăng đều qua nhiều tháng, kinh tế đơn vị có lãi trên mỗi khách hàng, và một kênh tăng trưởng lặp lại được với chi phí biết trước.

• Doanh thu và tăng trưởng: số theo tháng ít nhất 12 tháng gần nhất, định nghĩa chỉ số không đổi giữa các kỳ.
• Giữ chân khách hàng: tỷ lệ rời bỏ theo nhóm khách (cohort) và giữ chân doanh thu ròng.
• Hiệu quả dùng vốn: thời gian hoàn vốn chi phí có khách, Burn multiple, mức đốt tiền so với tăng trưởng.
• Đội ngũ đủ cho giai đoạn mở rộng: ai phụ trách bán hàng, vận hành, tài chính.

Lập kế hoạch cho bước nhảy ngay từ vòng đầu

Ví dụ: startup gọi pre-Series A khoảng 8 tỷ đồng (gần mức trung vị 0,3 triệu USD năm 2024, quy đổi khoảng 26.000 đồng một USD), đốt ròng 400 triệu đồng mỗi tháng. Tiền đủ dùng khoảng 20 tháng. Một vòng thường mất 4 đến 6 tháng để đóng, nên thực tế startup chỉ có khoảng 14 đến 16 tháng để đạt cột mốc cho Series A, quy mô có thể gấp 6 đến 7 lần vòng vừa gọi.

Từ đó, vài nguyên tắc cho founder:

• Gọi đủ cho 18 đến 24 tháng, không phải 12. Thời gian gọi vòng sau ăn vào runway.
• Viết ra cột mốc cho Series A ngay khi nhận vòng đầu, bằng số, và báo cáo tiến độ cho nhà đầu tư hằng quý.
• Đừng đẩy định giá vòng đầu quá cao. Định giá cao làm vòng sau khó tăng giá và dễ thành vòng giảm giá khi cần thêm tiền.
• Chuẩn bị sẵn phương án vòng cầu nối, ưu tiên từ chính nhà đầu tư hiện hữu, vì phần lớn vốn năm 2025 đi vào các vòng tiếp nối.
• Bắt đầu quan hệ với quỹ Series A sớm 6 đến 9 tháng: gửi thư cập nhật ngắn trước khi thật sự gọi vốn.
• Chọn nhà đầu tư vòng đầu có khả năng rót tiếp ở vòng sau. Hỏi thẳng họ để dành bao nhiêu phần trăm quỹ cho vòng tiếp nối.

Năm câu tự hỏi trước khi nhận vòng đầu

• Với số tiền này, mình đi được tới cột mốc nào, và cột mốc đó có đủ cho một vòng lớn gấp 5 đến 10 lần không?
• Nếu vòng sau chậm 6 tháng, mình cắt chi phí ở đâu để sống tiếp?
• Nhà đầu tư vòng này có rót tiếp được không, và ai trong mạng lưới của họ đầu tư Series A?
• Định giá hôm nay có để lại dư địa cho một vòng tăng giá không?
• Mình đã đo đúng những chỉ số mà quỹ Series A sẽ hỏi từ bây giờ chưa?

Tóm lại

Ở Việt Nam, khoảng cách giữa vòng đầu và Series A vừa hẹp về số lượng (khoảng 3 đến 6 thương vụ pre-Series A cho mỗi thương vụ Series A) vừa lớn về tiền (vòng sau thường gấp 7 đến 12 lần). Startup vượt qua được thường là startup lên kế hoạch cho Series A ngay từ ngày nhận vòng đầu: gọi đủ runway, đặt cột mốc bằng số, đo đúng chỉ số và giữ quan hệ với nhà đầu tư vòng sau từ sớm.